fynhrethibusnes.gov.uk/cymru Gwefan swyddogol y Llwodraeth

Sut mae tribiwnlys prisio trethiannol yn gweithio

Os bydd angen i dribiwnlys prisio wrando ar eich achos, byddwch yn cael o leiaf bedair wythnos o rybudd o'r dyddiad, yr amser a’r lleoliad lle y gwrandawir ar eich apêl.  Byddwch yn cael llyfryn sy’n disgrifio’r hyn a fydd yn digwydd hefyd.

O leiaf dair wythnos cyn y gwrandawiad, bydd y Swyddog Prisio sy’n delio â’ch cais yn dweud wrthych am rhentau unrhyw eiddo tebyg y gallai ef neu hi gyfeirio atynt yn ystod y gwrandawiad er mwyn cefnogi eu prisiad o’ch eiddo.  Byddwch yn cael gweld y dystiolaeth hon cyn y gwrandawiad.  Yn ogystal, bydd gennych yr hawl i ofyn i’r Swyddog Prisio i’ch gadael i weld y dystiolaeth ynghylch rhentau a phrisiadau sydd ganddynt ynghylch eiddo sy’n debyg yn eu barn nhw.  Cofiwch, gallwch archwilio manylion eiddo tebyg ar-lein hefyd.  Trwy archwilio’r rhain yn gynnar, efallai y byddwch yn penderfynu peidio parhau gydag apêl, gan arbed ymdrech, amser a chost.

Dylech drafod eich apêl gyda’r Swyddog Prisio cyn y gwrandawiad er mwyn gweld a oes modd ei setlo trwy ddod i gytundeb neu dynnu’r apêl yn ôl.  Os na, bydd y Swyddog Prisio yn anfon copi o’u hachos atoch, gan gynnwys manylion am y wybodaeth y byddant yn ei defnyddio efallai, o leiaf saith diwrnod cyn y gwrandawid a bydd y tribiwnlys yn gwrando ar eich apêl, ac yn penderfynu yn ei gylch, ar y dyddiad a ddarparwyd.

Mae’r gwrandawiad ei hun yn gymharol anffurfiol, gan ddilyn gweithdrefn sy’n rhoi’r cyfle i bawb gyflwyno’u hachos a gofyn cwestiynau.  Nid yw’r tribiwnlys yn cael unrhyw wybodaeth am achos tan y gwrandawiad.  Felly, mae’n bwysig bod gennych gymaint o dystiolaeth ag y bo modd, gan gynnwys unrhyw ddogfennau neu ffotograffau sy'n berthnasol yn eich barn chi.

Gall y tribiwnlys gyfleu ei benderfyniad ar lafar ar ddiwedd y gwrandawiad ond bydd y mwyafrif yn anfon eu penderfyniadau drwy’r post – yn ôl y gyfraith, rhaid i chi gael copi ysgrifenedig o’r rhesymau dros y penderfyniad.

Mae bob amser yn ddefnyddiol mynychu’r gwrandawiad yn bersonol er mwyn i chi allu rhoi unrhyw wybodaeth ychwanegol y bydd ei hangen ar y tribiwnlys efallai er mwyn gwneud penderfyniad.  Gallwch, fodd bynnag, gynnwys cyflwyniad ysgrifenedig, lle y byddwch yn rhoi manylion unrhyw bwyntiau yr hoffech i’r tribiwnlys eu hystyried.  Neu, os byddwch chi a’r Swyddog Prisio yn cytuno, gall y tribiwnlys wneud ei benderfyniad ar sail cyflwyniadau ysgrifenedig gan y ddwy ochr yn unig – ac os felly, ni chynhelir gwrandawiad ffurfiol.

Sylwer y gallai’r tribiwnlys benderfynu codi eich gwerth trethadwy yn hytrach na’i ostwng.  Mae hyn yn anarferol iawn, fodd bynnag, a byddai unrhyw gynnydd yn berthnasol o ddyddiad y penderfyniad yn unig.

Trwy gydol y broses apelio, rhaid i chi barhau i dalu eich taliadau a nodir ar eich bil gwreiddiol, fel arall, gallai’ch awdurdod lleol gymryd camau i’w hadfer.

Mae’n bwysig eich bod yn ymwybodol o’r ffaith nad yw gostyngiad i’ch gwerth trethadwy yn golygu y bydd eich bil trethi yn gostwng yn awtomatig.